Графични страници
PDF файл
ePub

րուք ՛ի նոցանէ զօրութեամբ Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի»

6o. - եղիցի ընդ ձեզ խաղաղութիւն եւ շնորէք անդրանկին սիրելոյ :մէն :

Արշակ մեծ արքայն Պարսից եւ Պարթեւաց , որ եւ ազգա իսկ Պարթեւ, ապըս. տամբելասենիՄակեդոնացւոցն , եւ նա գաւորել ի վերայ ամենայն երեւելից , եւ սորեստանեայց : եւ սպանանել զնտիո. քոս Թագաւոր Ննուէ, Հնազանդեցու ցանելզամենայն տիեզերս ընդ ձեռամա իւ րով։

Սա թագաւորեցուցանէ զեղբայր իւր Վաղարշակ ի վերայ աշխարհիս Հայոց պատեՀ իմն Համարեալայսպես անշարժ եւ րոյ թագաւորութեանն լինել քաղաք թագաւորութեան տայ նմա զՄծբին, եւ սաէմանս Հատանէ նմա զմասն ինչ Չարեւ մտեայսորւոց, եւ զՊաղեստին, եւզիա, եւ զամենայն միջերկրեայս , եւ զԹիտալիա. ի ծովէն Պոնտոսի մինչեւ իտեղին՝ ուրկա. կաս յարեւմտեանն յանգի ծով: եւ զտըրպատական• ,, եւ այլ որչափ միտք քո ջութիւն Հասանեն. զի սաՀմանք քաջաց՝ ասէ, զէնն իւրեանց • որքան Հատանէ, այն քան ունի ,

Սորա կարգեալ զիշխանութիւն իւր մե. ծապէս, եւ Հաստատեալ զթագաւորութին

[ocr errors]

from such, with the aid of our Lord Jesus
Christ.
60. And the

peace

and
grace

of the belo-
ved Son be with you! Amen.

L'ail(Aréaces the great King of the Persians. Toutes

[ocr errors]

and Parthians is said with the Parthians to
have revolted from the Macedonians, to have
reigned over all Assyria and the East; and
having slain the King Autiochus at Nineveh
to have reduced the world under his domi-
uion.

He appointed his brother Valarsaces King of Armenia, rightly deeming that his dominious would thus become more secure and consolidated; he bestowed upon him the royal of Nisibin, and assigned the limits of his territory, one part from the west of Syria, and Palestine and Asia and all the inland places and Thitalia from the Pontic sea to the spot where Caucasus ends in the western Ocean, and Atropatane, and » whatever else thy prudence or valour may acquire. For to the brave, he says, their arms are boundaries, what they win, they wear 6.

He, when he had completely tranquilized his kingdom, and established his

de

power,

իւր՝ կամ՝ եղեւ գիտել սորա , թէ սք, եւ որպիսի արք տիրեալեն վերայ աշխարՀիս Հայոց մինչեւ ցնա • զքաջաց արդեօք, եթէ զվատաց անցեալունի զտեղի :

Նւ գտեալ զոմն Ասորի Մարիբաս (կամ՝ Մարաբաս)կլատինայ , այր ուշիմ եւ վարժ քաղդէացի եւ յոյն գրով, զոր յղէ առ մեծ եղբայր իւրԱրշակ արժանի ընծայիւք, բա նալնմա զդիւանն արքունի • եւ գրի առնա ձեւ բանից օրինակ զայս •

Արշակ՝ Թագաւոր երկրի եւ ծովու• որոյ անձն եւ պատկեր, որպէս եւ է իսկ, մեր Աս տուածոց • իսկ բախտ.եւ պատաՀումն՝ ի վեր քան զամենայն Թագաւորաց • եւ մտաց լա նութիւն՝ որչափ երկնի ի վերայ երկրի . վ աղարշակ կրտսեր եղբայր քո , եւ նիզակա. կից. որ ՛ի քէն կարգեալԱրքա Հայոց • Ողջ լեր ամենայն յաղթութեամբ :

Քանզի պատուէր ընկալայ ՛ի քէն՝ քա. ջութեան եւ իմաստութեան Հոգ տանել, ոչ երբէք անփոյթ արարեալ զքոյով խրա. տուգախնամ՝ տարեալ Հոգացայ ամենանի՝ որչափ միտք եւ Հասողութիւն բառեցին։

Եւ այժմ քումմէ խնամակալութենէ զետեղեալ թագաւորութիւնս՝խորՀուրդի մտի եդի գիտել, թէ վք ոմանք յառաջ քան զիս իցեն տիրեալ աշխարհիս Հայոց • կուստի Նախարարութիւնքս՝ որ աստ կան» ( ի ոչ կարգք ինչ լեալ աստ յայտնի,եւ ոչ ՄեՀենից պաշտամունք, եւ ոչ գլխաւորաց

[ocr errors]

sired to know, who and what sort of men had reigned before him over Armenia, and whether they were valiant or indolent.

Having chosen therefore a Syrian, Maribas (or Marabas) of Catina, a learned man, and very skilful in Chaldaic and Greek literature, he sent him to his brother Arsaces, with

proper presents, to entreat him to permit the inspection of the royal Archives; and furnised him with letters of which the following is a specimen.

» To Arsaces King of Earth and Sea, whose form and image are like those of our Gods, but his fortune and fate above all Monarchs, and the greatness of his mind such as is the heaven above the earth; Valarsaces his younger brother and fellow-Soldier, appointed by him King of Armenia, sends Health and Victory in all things.

Since I received thy commands to cultivate valour and wisdom, I have never neglected this thine admonition; but have administered in all things with diligent care, to the extent of my capacity and power.

Being delegated by thee to this kingdom, I have resolved to enquire what order of men ruled over Armenia before me, and what

was the origin of these Satrapies around me. For neither indeed appears any regularity of things here whence it may be seen, what was the worship in the temples, or

[ocr errors]

աշխարՀիս առաջինն յայտնի, եւ ոչ վերջինն , եւ ոչ այԼ ինչ օրինաւոր. ախառն՚Է խուռն ամենայն եւ վայրենի»

ամն որոյ աղաչեմ զքո Տէրութիւնդ՝ Տրամայես բանալ զդիւանդ արքունի ընդդէմ՝ առնդ Եկելոյ առաջի քոյ Հզօր St. րութեանդ : զի գտեալ զղձալին եղբօր քոյ եւ որդւոց՝ բերցէ զստոյգն փութապէս, եւ զմեր Հեշտութիւնն որ ՛ի կամակատարու. թենէ լեալ՝քաջ գիտեմ խնդութիւն քեզ լեալ Ողջ լեր երեւելիդ բնակութեամբ եւ մէջ Պից «,

- ընկալեալ Նրշակայ մեծի զգիրն ի ձեռաց Մարիբասայ յատինայ՝ մեծա լրջմտութեամբ Հրամայէ առաջի առնել նմա Դիւանն արքունի՝ որ ՛ի Նինուէ: միան. գամման եւ ուրախացեալ այսպիսի միտս ու. նել եղբօր իւրոյ՝ որոյ զկէս թագաւորու. թեան իւրոյ Հաւատացեալէր •

Նւ խուզեալնորա զամենայն մատեանն՝ գտանէ մատեան մի Հելլեն գրով: Ձորո վերայ էր՝ ասէ, վերնագիրն այսպես,

Այս մատեան Հրամանա Ալեքսանդրի ի Քաղդէացւոց բարբառոյ փոխեալ ի Յանն • որ ունի զբուն Հնոց եւ զնախնեացն բանս • որոյ սկիզբն լեալասէ ցրուանն , եւ «Տիտանն , եւ զպետոսթէ. Ֆորում եւ զիւրաքանչիւր ոք ՛ի ծննդոց երից նախարա րականացս այսոցիկ արանցս զարս անուանիս

« ПредишнаНапред »