Графични страници
PDF файл
ePub

Virgil.

Fervere: non illa quisquam me nocte per altum
Ire, neque a terra moneat convellere funem.
At fi, cum referetque diem, condetque relatum,
Lucidus obis erit, frustra terrebere nimbis,
Et claro sylvas cernes Aquilone moveri.
Denique, quid Vesper ferus vehat, unde ferenas
Ventus agat nubes, quid cogitet humidus Auster,
Sol tibi figna dabit.' Solem quis dicere falfum
Audeat? Ille etiam caecos inftare tumultus
Şaepe monet, fraudemque, et operta tumescere

bella.

[merged small][merged small][ocr errors]

Colume II a.

Columella.

Lucius Junius Dioderatus Columella, aus Spas nien gebürtig, lebte zu Kon um die Mitte des ersten Jahr: hunderts, und schrieb zwölf noch vorhandne Bücher über die Laudwirthschaft, worunter das zehnte poetisch, und ein Lehr: gedicht über den Gartenbau ift. Virgil hatte sich auf dies fen Cheil der Landwirthschaft nicht umståndlich einlassen kans nen, sondern entwarf davon nur die Grundzüge, deren wei: tre Ausführung er andern überließ. (S. Georgic. Lib. IV. v. 116 ---148.). Dieß veranlaßte den Columella, wie er gleich Anfangs selbst sagt, zu seinem Gedichte, worin er die Vorschriften der Gartenkunst einfach und leicht, aber minder poetisd), als Vir: gil, vorträgt. S. Dusch's Briefe zur Bildung des Ges schmacks, Ch. I. 1. 4. Sr. V.

DE CVLTV HORTORV M.

v. 65--165.

Nos foecunda manus viduo mortalibus orbe
Progenerat, nos abruptae tum montibus altis
Deucalioneae cautes peperere. Sed ecce,
Durior aeternusque vocat labor. Eia, age, fegnes
Pellite nunc somnos, et curvo vomere dentis
Iam virides lacerate comas, iam fcindite amictus,
Tu gravibus raftris cunctantia perfode terga,
Tu penitus clatris eradere viscera matris
Ne dubita, et summi frequentia cespite mixta
Ponere, quae canis iaceant urenda pruinis,
Verberibus gelidis, iraeque obnoxia Cauri,
Alliget et faevus Boreas, Eurusque resolvat.
Post ubi Riphaeae torpentia frigora brumae
Candidus aprica Zephyrus regelaverit aura,
Sidereoque polo cedet Lyra mersa profundo,
Veris et adventum nidis cántarit hirundo,
Rudere tum pingui, folido vel ftercore afelli,
Armentive fimo fatures ieiunia terrae,

Ipfe ferens olitor diductos pondere qualos.

Columella. Pabula nec pigeat feffo praebere novali Immundis, quaecunque vomit Latrina, cloacis. Densaque iam pluviis, durataque summa pruinis Aequora dulcis humi, repetat mucrone bidentis. Mox bene cum glebis vivacem cespitis herbam Contundat marrae, vel fracti dente ligonis, Putria maturi solvantur ut ubera campi. Tunc quoque trita solo splendentia farcula fumat, Angustosque foros adverfo limite ducens Rursus in obliquum distinguat tramite parvo. Verum ubi iam puro discrimine petita tellus, Deposito squallore nitens sua semina poscit, Pingit et in varios terrestria fidera flores, Candida leucoia, et flaventia lumina calthae, Narcissique camas, et hiantis faeva leonis Ora feri, calathisque virentia lilia canis, Nec non vel niveos, vel caeruleos hyacinthos: Tum , quae pallet humi, quae frondes purpurat

auro,
Ponatur viola, et nimium rosa plena pudoris.
Nunc medica panacem lacrima, fuccoque falu.

bri
Glauces, et profugos vin&tura papavera somnos
Spargite: quaeque viros acuunt, arınantque puel-

las,
Iam megaris veniant genitalia femina bulbi;
Et quae ficca legit Getulis obruta glebis,
Et quae frugifero seritur vicina Priapo,
Excitet ut veneri tardos eruca maritos.
Iam breve chaerophylum , et torpenti grata pa.

lato
Intyba, iam teneris frondens lactucula fibris,
Alliaque infractis fpicis, et' olentia late
Ulpica, quaeque fabis habilis fabrilia miscet;
Iam Siser, Allyrioque venit quae femine radix,
Sectaque praebetur madido fociata lupino,
Ut Pelusiaci proritet pocula Zythi.
Tempore non alio vili quoque salgama merce
Capparis, et tristes inulae, ferulaeque minaces

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]

Columella., Plantantur; ' nec non serpentia gramina mën.

tae,
Et bene odorati flores sparguntur aneti,
Rutaque Palladiae baccae viatura saporem,
Seque lacessenti fetum factura sinapis,
Atque oleris pulli radix, lacrimofaque cepa,
Ponitur, et laétis gustum quae condiat herba,
Deiectura quidem fronti data figna fucorum,
Vimque suam idcirco profitetur nomine Graio.
Tum quoque conseritur, toto quae plurima tęrs

[ocr errors]

rae

[ocr errors]

Orbe virens pariter plebi, regique fuperbo
Frigoribus caules, et veri cymata mittit.
Quae pariunt veteres cespolo litore Cumae,
Quae Marrucini, quae fignia monte Lepino,
Pinguis item Capua, et Caudinis faucibus horti
Fontibus et Stabiae celebres, et Vesvia rura,
Doctaque Parthenope Sebetide rofcida lympha,
Quae dulcis Pompeia palus vicina Salinis
Herculeis vitreoque Siler qui defluit amni,
Quae duri praebent cymosa stirpe Sabelli,
Et Turni lacus, et pomofi Tyburis arva,
Brutia quae tellus,' et 'mater Aricia porri.
Haec ubi credidimus resolutae femina terrae;
Asliduo gravidam 'cultu, curaque fovemus,
Vt redeant nobis cumulato foenore messes,
Et primum moneo, largos inducere fontes,
Ne fitis exurat concepto semine partum.
At cum foeta fuos nexus adoperta resolvit,
Florida cum soboles materno pullulat alvo,
Primitiis plantae modicos tum praebeat imbres
Sedulus irrorans olitor, ferroque bicorni
Peetat, et angentem fulcis exterminęt herbam,
At fi dumofis pofiti funt collibus horti,
Nec summo nemoris labuntur vertice rivi,
Aggere praeposito cumulatis area glebis
Emineat, ficco ut consuefcat pulvere planta,
Nec mutata loco ficcos exhorreat aestus,
Mox ubi nubigenae Phryxi, nec portitor Helles,
Signorum, et pecorum princeps caput efferet undis,

Alma

Columelia.

Alma finum tellus iam pandet, adultaque poscens
Semina, depofitis cupiet se nubere plantis:
Invigilate, viri! tacito nam tempora gressu
Diffugiunt, nulloque sono conuertitur annus,
Flagitat ecce fuos genitrix mitiffima foetus,
Et quos enixa est partus, iam quaerit alendos,
Privignasque rogat proles.' Date nunc fua matri
Pignora; tempus adest; viridi redimite parentem
Progenię; tu çinge comam; tu digere crines.

[merged small][ocr errors][ocr errors]
« ПредишнаНапред »